kullanan kadınlarda damar tıkanıklığı

Doğum kontrol hapı kullanan kadınların kaçında damar tıkanıklığı görülür?
Önemli bir soru da budur. Çünkü doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda damar tıkanıklığı riskinin ortalama 1-4 kat artmasına rağmen, damar tıkanıklığı toplumda çok nadir görülen bir hastalık olduğu için doğum kontrol hapı kullananlarda da çok nadir görülmektedir. Farklı araştırmalar farklı oranlar birdirse de ortalama riskin hap kullananlarda 1-4 kat arttığı saptanmıştır ve bu risk artışı sonucunda her yıl doğum kontrol hapı kullanan her 100 bin kadından 5’inde damar tıkanıklığı gelişmektedir. (Kaynak)

Doğum kontrol haplarının hepsi aynı (östrojen ve progesteron) hormonları içerir, hiçbir doğum kontrol hapı bitkisel değildir. Hepsinin etkileri ve yan etkileri aynıdır. İçerisindeki östrojen dozu az olan haplarda damar tıkanıklığı riski daha azdır. Yani risk artışı ilacın dozuna ve kullanım süresine bağlıdır.
Sadece progesteron içeren haplar (minipill) ve sadece progesteron içere iğneler de doğum kontrolü amaçlı kullanılmaktadır, bu ilaçlarda östrojen hormonu bulunmadığı için tromboembolik olay (damar tıkanıklığı) riski yoktur.

Damar tıkanıklığı için diğer risk faktörleri:
Doğum kontrol hapı kullanılmasa bile aşağıdaki durumlarda damar tıkanıklığı (DVT) riski artmaktadır. Bu riskleri bulunduran kişiler doğum kontrol hapı kullanırlarsa risk daha da artar.
Bu risk faktörleri:
– Obezite
– Sigara kullanmak
– Ameliyat olmak
– Pıhtılaşma bozuklukları (Kalıtsal trombofililer, antifosfolipid antikor sendromu)
– İleri yaş (35 yaş üstü)
– Daha önce damar tıkanıklığı geçirmiş olmak
– Hareketsizlik, uzamış hayat istirahati
– Travma
– Kanser
– Diyabet
– Orak hücreli anemi
– Dehidratasyon
– Myeloproliferatif hastalıklar
– Enfeksiyon hastalıkları
– SLE

kontraseptif, OKS) damar tıkanıklığı

Doğum kontrol hapları (Oral kontraseptif, OKS) damar tıkanıklığı yapar mı? konusu özellikle son günlerde medyada yoğun olarak tartışılan bir konu olmasına rağmen aslında eskiden bu yana bilinen bir bilgidir bu, yeni bir gelişme değil. Doğum kontrol hapları damar tıkanıklığı riskini arttırır, ancak önemli olan ne kadar arttırır? hangi hastalarda arttırır? hangi hastalarda bu nedenle kullanılması sakıncalıdır? gibi sorulardır…

Venöz tromboemboli: Toplar damarlarda tıkanıklık olmasıdır.
Arteriel tromboemboli: Atar damarlarda, kalp ve beyin damarlarında tıkanıklık olmasıdır. Örneğin: inme (serebrovasküler olay), myokard enfarktüsü.

Doğum kontrol hapı kullananlarda venöz tromboemboli ve arteriel tromboemboli riski artmaktadır. Venöz tromboemboli daha sık görülmektedir. Arteryel tromboemboli risk artışı daha çok yüksek doz östrojen içeren hap kullanan, ileri yaşta, sigara içen, hieprtansif hastalarda olmaktadır.

Venöz tromboz denilen damar tıkanıklığı vücutta toplar damarlarda olan pıhtılaşma sonucu oluşan tıkanıklıklardır, özellikle bacaklardaki toplar damarlarda olur bu (DVT, derin ven trombozu). Buradaki pıhtılardan kopan parçalar kalbe ve beyine giderek (inme) oralardaki damarlarda da tıkanmaya neden olabilir. Doğum kontrol hapları kullanmak venöz tromboz riskini arttırır. Peki ne kadar arttırır? Kimlerde daha çok arttırır? Bu konuda en önemli risk faktörü sigara! Sigara kullananlarda doğum kontrol haplarına bağlı damar tıkanıklığı gelişme riski daha yüksektir. Bu nedenle özellikle 35 yaşından büyük sigara kullanan bayanlara başka hiçbir sorunu olmasa bile doğum kontrol hapı önerilmez.
Doğum kontrol haplarındaki damar tıkanıklığı riski östrojen içeren diğer hormon ilaçlarında da görülmektedir.

Kimler daha riskli?
Özetle yaşı genç de olsa sigara içmese de doğum kontrol hapları her kadında damar tıkanıklığı riskini arttırır. Ancak bu küçük bir risk artışıdır. Bu risk 35 yaşından büyük, şişman ve sigara kullanan kadınlarda daha fazla artmaktadır.

yerleştirilen ürünlerdir

Vajinal tamponlar silindir şeklinde pamuktan yapılan ve adet kanını emmesi için vajina içerisine yerleştirilen ürünlerdir. Hijyenik pedlerden farklı olarak dışarıdan belli olmazlar çünkü tamamen vajina içerisine yerleştirilir. Sadece adet kanması için kullanılırlar, kötü kokulu akıntıyı emsin diye kullanılmamalıdır. Tampon kullnırken adet kanı dışarıya akmadığı için adet kanına bağlı koku oluşmaz. Ayakta veya oturur pozisyonda vajinaya yerleştirilebilir, çıkarırken de ipinden çekilerek çıkarılır. Uygulaması kolaydır ancak ilk seferler de biraz zorluk olabilir. Özellikle spor yapanlar veya yüzenler, adet zamanı denize girmek isteyenler tercih ederler. Tampon spor yaparken veya yüzerken kendiliğinden düşmez. İçeride tampon olması kadının idrar yapmasını engellemez. Tamponların küçük, orta, büyük boyları vardır; adet kanamasının yoğunluğuna göre uygun boy uygulanmalıdır.

Bakire bayanlar tampon kullanabilir mi?
Bakireler için üretilmiş tamponlar vardır ancak bunların kullanımı sırasında kızlık zarının zarar görme ihtimalinden dolayı kullanılması pek önerilmez. Ped kullanılması uygundur.

Toksik Şok Sendromu
Tampon kullanırken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta 6-8 saatten fazla kullanmamaktır, bu süre dolmadan değiştirmek gerekir. Aksi taktirde enfeksiyon riski artar. Toksik şok sendromu denen enfeksiyon uzun süreli tampon kullanımı ile ilgili ciddi bir enfeksiyondur. Bu nedenle hijyenik pedler her zaman tamponlardan daha çok önerilir, tamponların sadece zorunlu durumlarda kullanılması daha uygundur. Uyku uzun sürebileceği için gece tampon kullanılması önerilmez.

Toksik şok sendromu vajinadaki enfeksiyonun bütün vücudu etkileyecek şekilde sistematik ciddi etkiler oluşturması ile karakterizedir. Ateş, bulantı, kusma, halsizlik, baş dönemsi gibi şikayetler olur.